Same spot, another day. I just can't resist. This time though, I am not alone. I brought my long time friend and fellow photographer Ron ter Burg with me. He was anxious to try out this location and I did not mind giving it another go. Things are never the same. No matter how many times you visit the same location, you always end up with different pictures. And it is a great way to learn how to make the best out of one location. While waiting for the light we had time to catch up and talk about our favorite subject. Any thoughts...? Yep, photography. What else?

Angry Skies - IJsselmeer, The Netherlands - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, f11, 75 secounds exposure, 16mm, ISO 100 taken with a Lee ND9 Hard grad filter, tripod and remote control.
One of the things we talked about was how important it is to have the right equipment and to master your photographic techniques. Not in the usual kind of way but in a confidence inspiring way. Having the best gear for the job and knowing you can handle any given situation, means you have a lot less to think about. And having less to think about means there is more room in your head to think about the things that really matter. Things like your vision, your creativity and reading the light. Not being bothered by gear compromises or technique struggles means you can focus on getting the best picture possible. I know great gear isn't cheap. But at least make sure you know your gear inside out. Whatever gear you own. Be a master of your gear, be a master of your technique and great things will happen!

Shifting Sands - IJsselmeer, The Netherlands - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, f11, 2 secounds exposure, 16mm, ISO 100 taken with a Lee ND9 Hard grad filter, Lee ND9 neutral desity filter, tripod and remote control.
No translation available.
It is three o'clock in the afternoon when I arrive at my chosen location at the IJsselmeer near Workum. Plenty of time to prepare, to check out the conditions and to find the best spot along the beach. As I park my car and get into my thrusted wellies, I can see kite surfers have taken over 'my' spot. Not to worry. When the light fades, their adrenaline rush will be over and mine begins. For now I can relax and enjoy the show they are giving me. It is great to see that the light is back. Feels like you can breath again. We have had our moments in the last couple of weeks with great foggy conditions but it is nice to see open skies again. As the sun slowly sets, I can see clouds rolling in from the south-west and my adrenaline starts pumping.

Eternal change - IJsselmeer, The Netherlands - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, f11, 3.2 secounds exposure, 16mm, ISO 100 taken with a Lee ND9 Hard grad filter, Lee ND9 neutral density grey filters, tripod and remote control.
The kite surfers pack up and leave. It is my turn now. As I make my first test exposures, I can feel it again. It's that funny little feeling you get in your stomach when you know something special is about to happen. The light is good, you're in the right spot and everything just falls into place. During such moments, I hardly think about composition and getting the right exposure. It is just me and the landscape. My feeling takes over and all I have to do is react to the light. Don't get me wrong, I am still aware of getting my technique right. But for me, taking a good image is all about connecting to the landscape and the light. Seeing is not enough. I have to feel it. Smell it. Every photo is different but sometimes photo's are nothing more then summaries of events. It is the event that matters.

Liquid sunset - IJsselmeer, The Netherlands - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, f11, 1.3 secounds exposure, 16mm, ISO 100 taken with a Lee ND9 Hard grad filter, Lee ND9 neutral density grey filters, tripod and remote control.
No translation available.
De afgelopen weken voelden aan als een grote achtbaan. Veel leuke opdrachten, lezingen, seminars en workshops. September en oktober waren drukke maanden met verschillende hoogtepunten. Één van de hoogtepunten voor mij was de masterclass landschapsfotografie die ik ieder jaar in Zeeland geef. Begin oktober was het weer zover. Helaas zat het weer dit jaar niet echt mee. Toch zijn er ook nu weer prachtige foto's gemaakt, waarvan je er hier een aantal van deelnemers ziet.

Fotograaf: Joop van Aerts - www.joopvanaerts.nl - Masterclass Landschapsfotografie 2011
Het zijn voor mij niet alleen uitstekend gemaakte foto's, maar ze getuigen ook van het feit waarom het zo belangrijk is dat je er als landschapsfotograaf altijd op uit moet gaan. Ongeacht de voorspellingen. Zeker op zulke dagen biedt de zonsopkomst vaak net even een kleine 'window of opportunity'. Kleine (droge...) momenten met dramatische lichtomstandigheden die je net genoeg tijd geven voor een paar belichtingen. Was je in je bed blijven liggen, dan had je het gemist... Prachtige foto's. Klasse gedaan!

Fotograaf: Ron Buist - www.buist.net - Masterclass Landschapsfotografie 2011
De grote drukte is nu even achter de rug en het is natuurlijk geweldig als er zoveel gebeurd. Maar het gaat af en toe ook ten koste van je 'eigen' fotografie. Niet getreurd, want dat kunnen we de komende weken weer inhalen. De echte herfst moet nog beginnen en ik verheug me nu al op een (hopelijk) strenge winter. Binnenkort geef ik opnieuw een aantal lezingen voor Foto Konijnenberg over de schoonheid van deze seizoenen. Hopelijk kom je ook! Nu zijn de koffers weer gepakt en staan we in de startblokken om een aantal dagen te vertrekken naar Duitsland waar ik het herfstlandschap rond de Moezel ga fotograferen. Ik hoop dat ik ter plekke wat resultaten online kan posten. Anders tot gauw!

Fotograaf: Ton Drijfhamer - www.tondrijfhamerfotografie.nl - Masterclass Landschapsfotografie 2011
No translation available.
Dat is een vraag die ik vaak gesteld krijg. En alhoewel het soms voelt alsof het afbreuk doet aan alle geduld, gedrevenheid en techniek die je in het veld hebt moeten toepassen, begrijp ik de vraag best. Ik houd van volle kleuren en grote contrasten en dan ligt de vraag wellicht voor de hand. En ik maak het er niet gemakkelijker op als ik antwoord met een volmondig JA en NEE. Ja, omdat ik in RAW fotografeer en iedere RAW foto een behandeling achteraf nodig heeft. Het is immers je digitale negatief en die moet nog ontwikkeld worden. Toch praat ik in dat geval liever niet over nabewerking, maar over beeldcorrectie. Wat ik met mijn RAW opnames doe is indien nodig mijn eigen fouten corrigeren en ik doe datgene wat iedere camera fabrikant adviseert om met je RAW opnames te doen. In mijn geval is dat het volgende (In Adobe Photoshop Lightroom): 1) Ik pas de lenscorrectie functie toe, die optische fouten of nadelige effecten van de lens corrigeert; 2) ik zet indien nodig mijn horizon recht en kloon eventuele aanwezige schaduwen van stof op de sensor weg; 3) ik voeg ongeveer +30 aan levendigheid (vibrance) toe aan de foto wat de kleuren in de foto meer impact geeft. In een enkel geval kijk ik of het toepassen van het cameraprofiel Landscapes (vergelijkbaar met de picturestyle 'Landscape' in Canon camera's) een beter resultaat geeft, maar aangezien dit een combinatie is van het aanpassen van contrast en verzadiging, pas ik hier erg mee op. Wat verscherpen betreft, met een goed statief en een draadontspanner in combinatie met goede lenzen is dit niet meer nodig. En dat is het. Zo, nu weet je het.

Fields of light - Rural Groningen, The Netherlands - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, diafragma f11, sluitertijd 1/6 sec., ISO 100, 16mm genomen vanaf statief met draadontspanner en Lee ND 9 Hard grijs verloop filter, scherp gesteld op het hyper focale punt en iets onderbelicht (-1/3 ev) voor iets meer contrast. Timing is alles bij deze foto en ik heb voor het afdrukken gewacht tot het laatste warme avondlicht over het veld viel. Ik kijk hier naar het noorden waardoor ik van strijklicht gebruik heb kunnen maken.
De vraag blijft natuurlijk hoe het dan kan dat de foto's deze look & feel krijgen, wat ten onrechte toegeschreven wordt aan een uitvoerige beeldbewerking. Het antwoord is net zo simpel als de fotografie an sich; op het juiste moment op de juiste plaats zijn en de juiste dingen doen. Op de juiste plek op het juiste moment zijn lijkt een open deur, maar heeft alles te maken met het licht lezen en hierop inspelen. En dat is iets wat een landschapsfotograaf nooit helemaal onder de knie zal krijgen. De gedaanten en fotografische mogelijkheden van natuurlijk licht zijn eindeloos en zodra je even denkt dat je alles wel eens gezien hebt, gooit Moeder Natuur je weer terug in het diepe met totaal andere lichtomstandigheden die weer een totaal andere benadering vergen. Het onderschatten van de nuances van dit proces en hoe dit een foto kan beïnvloeden is het onderschatten van je eigen fotografische mogelijkheden. En dan komen we automatisch bij het laatste punt; de juiste dingen doen. Ook daarin liggen veel meer mogelijkheden die je ter plekke kunt doen dan vaak gedacht wordt. Het gebruik van de juiste techniek bij de juiste omstandigheden in combinatie met hulpmiddelen als grijs verloop filters of grijsfilters kunnen je foto op een heel ander niveau brengen. Technieken als ETTR (Expose To The Right) laten zien waartoe een digitale sensor in staat is als hij goed gebruikt wordt. Juist met alle mogelijkheden die we tegenwoordig hebben met onze uitstekende camera's en lenzen is het mogelijk om ter plekke een foto te maken waarbij je achteraf nog maar zeer minimale beeldcorrecties hoeft te doen. En daarmee zijn we terug bij datgene wat mijn technisch uitgangspunt is bij het maken van een foto: hoe minder ik achteraf hoef te doen, hoe meer voldoening ik (technisch) uit een foto haal. Doe de juiste dingen en je zult zien dat je beeldcorrectie achteraf niet meer is dan de 'cherry on the cake' in plaats van het hoofdgerecht, waarbij het maken van de foto niet meer is dan het voorgerecht. Het kan. Echt!

Fields of color - Rural Groningen, The Netherlands - Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 16-35mm f2.8 L II, diafragma f11, sluitertijd 1/13 sec., ISO 100, 16mm genomen vanaf statief met draadontspanner en Lee ND 9 Hard grijs verloop filter, scherp gesteld op het hyper focale punt. ETTR toegepast om optimaal gebruik te maken van het dynamisch bereik van de sensor. Ook hier is gebruik gemaakt van zijlicht (ik kijk naar het zuiden) wat mij helpt om het grote contrast tussen lucht en voorgrond te beheersen.
No translation available.
Er is veel gebeurt sinds mijn laatste blog. Het boek is er bijna, verschillende artikelen in de bladen, lezingen en workshops. Het is een beetje een gekkenhuis. Maar wel een leuke. Ik geniet er met volle teugen van. Toch blijft voor mij één ding altijd hetzelfde; de belevenis van het fotograferen. Voor mij is het, sinds 2002 toen ik voor het eerst een camera kocht, alleen maar leuker geworden. Maar het gevoel is hetzelfde. Dat verwachtingsvolle gevoel als je op pad gaat. De zenuwen van het moment, de passie en fascinatie voor de natuur en landschappen om ons heen. Vanochtend was typisch zo'n ochtend. De laatste workshop voor gevorderden van dit voorjaar stond op het programma en om 05.00 uur stonden we allemaal klaar. Zelden heb ik overigens zo de neiging gehad om onderweg naar onze verzamelplek de auto langs de kant te zetten om een aantal foto's te maken. Wat een ochtend. Het licht liet zich van zijn mooiste kant zien.

Cow Parsley in the mist - National Park Lauwersmeer, The Netherlands. Canon EOS 5D Mark II + Canon EF 24-70mm f2.8 L. Diafragma f16, sluitertijd 2,5 sec., iso 100, 24mm, genomen vanaf statief met Lee ND9 Hard grijs gradatie filter en draadonspanner.
Toen de zon eenmaal boven de horizon uitkwam was het ook snel gebeurt met het mooie licht, maar dat gaf ons de mogelijkheid om eens wat dieper in zaken als licht, ieders motivatie om te fotograferen, ieders eigen passie en gevoel te duiken. Zaken die ik belangrijk vind voor een fotograaf. Niet klakkeloos 'op jacht' gaan naar een mooie foto. Natuur- en landschapsfotografie is voor mij een gevoelskwestie. Om een goede foto te maken moet ik het landschap ruiken en horen. Ik moet er een gevoel en een emotie bij hebben. Alleen dan kan ik iets van mezelf in de foto leggen. Nadenken over je fotografie en je motivatie achter het maken van je foto's helpt daarbij. Welke emotie wil je overbengen? Wat wil je communiceren? Mijn gevoel bij het fotograferen is in de afgelopen jaren nooit veranderd. Niets is zo mooi dat dit soort momenten meemaken. De momenten zijn belangrijker dan de foto. En een foto is niets meer dan een samenvatting van jouw belevenis. Zorg dat je die momenten meemaakt, doe de juiste dingen en een mooi moment wordt een mooie foto. Niet alleen een foto die jij gemaakt hebt, maar echt jouw foto.

First light on the fields - National Park Lauwersmeer, The Netherlands. Canon EOS 7D + Canon EF 70-200mm f2.8 L. Diafragma f6.3, sluitertijd 1/320 sec., iso 100, 200mm, genomen uit de hand.
ps. iedereen bedankt voor de fantastische reacties die ik heb gekregen naar aanleiding van de vooraankondiging van mijn eerste boek!