Bas Meelker Landschapsfotografie
Bas Meelker is een toonaangevend landschapsfotograaf, schrijver, geëngageerd spreker en geeft workshops. Bas werkt als landschapsfotograaf voor verschillende gerenommeerde nationale en internationale klanten. In zijn stijl van fotograferen weerklinkt zijn passie voor de natuur en de landschappen om ons heen. Zijn werk wordt internationaal geroemd om zijn dramatische impact, met een combinatie van intense kleuren en composities .
10 tips voor het maken van mooie herfstfoto’s
Inhoudsopgave:
10 tips voor mooie herfstfoto’s
Hoe maak je mooiere herfstfoto's?
De herfst, wat een heerlijk seizoen! Na de zomer met zijn witte en vaak harde licht, kunnen we ons eindelijk weer opmaken voor mooi licht. Een seizoen met volle en warme herfstkleuren. Een seizoen vol prachtige mogelijkheden voor de landschapsfotograaf. Maar ook een seizoen die zo maar snel voorbij kan zijn. Om mooie herfstfoto’s te maken moet je er op tijd bij zijn. Daarom deze 10 tips om mooiere herfstfoto’s te maken!
Tip 1: Plan je herfst fotosessie
Herfst. Voor landschapsfotografen één van de mooiste seizoenen van het jaar. Denk aan die warme, verzadigde kleuren: geel, oranje, rood en bruin. Ideaal voor het maken van bijzondere herfstfoto’s. En waar vind je die het best? In het bos natuurlijk. Als je iets met herfstkleuren wilt doen, dan is dat dé plek om te zijn.
Officieel duurt de herfst drie maanden, maar als je het goed wilt aanpakken, moet je weten wanneer je op pad moet. In Nederland piekt het herfstkleurenpalet meestal in de laatste week van oktober en de eerste twee weken van november. Noteer dat in je agenda. Want buiten die periode is het vaak of nog te vroeg – met veel groen – of juist te laat, en hangen de bladeren al half aan de grond.
Weer speelt hierin een grote rol. Let dus goed op de weersvoorspellingen. Komt er een stevige herfststorm aan? Dan kun je er donder op zeggen dat de bomen razendsnel kaal zijn. Weg kleuren, weg magie. Maar als het weer rustig is, met zonnige dagen en koude nachten, dan gebeurt er iets moois: de kleuren worden intenser. De herfst explodeert dan echt in het bos. Dat zijn de momenten waarop je moet toeslaan voor de mooiste herfstfoto’s. .
Tip voor betere herfstfoto’s: hou het weer in de gaten, plan goed en wees er op tijd bij. De herfstkleuren zijn prachtig, maar ook vergankelijk. En juist dat maakt het zo bijzonder als je ze op hun best weet vast te leggen. Eén storm, en het is voorbij.
Tip 2: Neem je statief mee
Het bos is dé plek voor sfeervolle herfstfoto’s. De kleuren, de structuren, het zachte licht – alles komt daar samen. Maar fotograferen in het bos vraagt om een iets andere aanpak dan op een open landschap. Zeker als het bewolkt is – en laten we eerlijk zijn, dat is in de herfst vaak het geval – is het licht onder het bladerdak behoorlijk beperkt. En dan wordt het technisch al snel een uitdaging.
Zonder statief kom je dan simpelweg tekort. De sluitertijden lopen flink op, vaak tot een halve seconde of zelfs langer. En dat gebeurt midden op de dag. Geen uitzondering, maar regel. Probeer dan maar eens uit de hand een scherpe foto te maken. Kansloos.
Een statief is dus geen luxe, maar een onmisbaar hulpmiddel. Het stelt je in staat om met lage ISO-waarden te blijven werken en je diafragma aan te passen voor maximale scherpte en diepte. Je krijgt controle over je beeld en kunt rustig je compositie bepalen. Zeker in het bos, waar rust en detail belangrijk zijn, maakt dat een wereld van verschil.
Laat je dus niet verrassen. Denk niet: “Ach, het zal wel lukken.” Want als je eenmaal daar staat, in dat prachtige herfstbos, en je mist de juiste uitrusting, dan loop je die ene kans op een mooie herfstfoto zomaar mis.
Kortom: statief mee. Altijd. Juist als je op zoek bent naar rust, sfeer en scherpte in je herfstfoto’s. Het verschil tussen een snapshot en een doordachte foto begint bij stabiliteit.
Tip 3: Gebruik een telelens
Zelfs op een perfecte herfstdag – prachtig licht, intens gekleurde bladeren, een vleugje mist en misschien zelfs wat zonneharpen – is het niet altijd eenvoudig om de sfeer goed te vangen. Je staat midden in een schitterend bos, maar je camera lijkt moeite te hebben met de chaos van takken, stammen en lagen. Alles door elkaar, en weinig rust in je beeld.
In zulke situaties is een telelens een krachtig hulpmiddel. Een brandpuntsafstand van 200 tot 600 mm geeft je de mogelijkheid om te isoleren. In plaats van het hele bos vast te leggen, kies je bewust een klein deel. Dat brengt rust, richting en focus in je foto. Je creëert orde in de visuele chaos.
En als er mist hangt? Dan komt een telelens helemaal tot zijn recht. Waar een groothoek de mist als het ware van je wegduwt, haalt een telelens hem juist dichterbij. De atmosfeer wordt intenser, de lagen in het landschap duidelijker. De sfeer komt beeldvullend je foto binnen.
Bijkomend voordeel: storende elementen kun je eenvoudig buitensluiten. Door in te zoomen, richt je je op precies dat deel van het landschap dat er toe doet. Een rommelige lucht, een paaltje of een felgekleurde vlek in de achtergrond? Gewoon weglaten.
Kortom: onderschat de kracht van een telelens in het bos niet. Het is hét gereedschap om te filteren, te focussen en sfeer te vangen. Want soms is minder laten zien, juist de weg naar een sterkere foto.
Tip 4: Breng orde in chaos
De herfst is één grote visuele explosie. Gele, rode en oranje bladeren, grillige boomstammen, nevels tussen de bomen, lichtvlekken op het mos… prachtig, maar ook overweldigend. Zeker midden in het bos, waar alles door elkaar lijkt te groeien. Je kijkt door je zoeker en denkt: waar moet ik beginnen?
Precies daarom is eenvoud zó belangrijk. Rust in je compositie zorgt voor kracht in je beeld. Zoek naar duidelijke vormen, lijnen of patronen. Een enkel pad, een boom die opvalt, of een doorkijkje met diepte. Laat je niet verleiden om alles tegelijk vast te leggen. Minder is vaak meer.
Denk aan balans. Heeft elk onderdeel van je foto een reden om er te zijn? Versterkt het het geheel? Zo niet, laat het weg. Rommel in je beeld leidt af van wat je eigenlijk wilt laten zien. En dat is zonde, zeker in een seizoen waarin sfeer en kleur al het werk voor je doen.
Herfstfotografie vraagt om keuzes. Durf delen van het landschap buiten beeld te houden. Laat de chaos van het bos niet jouw foto bepalen, maar neem de regie. Focus op wat je écht wilt laten zien.
Soms is één blad, mooi verlicht tegen een donkere achtergrond, krachtiger dan honderd bomen in één beeld. Rust, eenvoud en richting – daar draait het om. Laat je dus niet verblinden door al die kleuren. Blijf kijken, blijf kiezen, en bouw je beeld bewust op. Dan krijg je foto’s die spreken.
Tip 5: Gebruik een polarisatiefilter
In het bos, ver van harde zon en glanzende oppervlakken, lijkt een polarisatiefilter overbodig. Toch kan het juist daar van grote waarde zijn. Door reflecties op bladeren en vochtige oppervlakken te verminderen, komen kleuren voller en dieper naar voren. Herfsttinten krijgen extra kracht, details worden helderder. Een subtiel gebruik van het filter brengt sfeer en diepte in je beeld – alsof het bos even stil blijft staan. Maar let op: overdrijf je, dan slaat de verzadiging door en verliest je foto zijn natuurlijke uitstraling. Gebruik het filter met gevoel. De kracht zit in nuance, niet in overdaad.
Tip 6: Speel met je witbalans
Herfstkleuren zijn van nature al interns en krachtig. Maar door bewust met je witbalans om te gaan kun je de herfstkleuren nog een flinke extra impuls geven. Gebruik bijvoorbeeld de ‘schaduw’-witbalans instelling of beter nog, stel zelf je Kelvin waarde in op 7000 Kelvin of hoger. Je hele foto zal een warmere sfeer krijgen en zelfs de meest gedempte herfstkleuren komen tot leven.
Je kunt natuurlijk ook je witbalans aanpassen in je beeldbewerking achteraf zolang je maar in het RAW formaat fotografeert. Toch adviseer ik je de witbalans al in het veld in te stellen. Je ziet gelijk het effect, maakt je enthousiast en brengt je op ideeën.
Zitten er vooral veel verschillende kleuren in je compositie? Kies dan voor een iets koelere witbalans. Dat versterkt juist de contrasten. Doe het altijd met mate en bedenk dat het kiezen voor een specifieke witbalans ook een kwestie van smaak is.
Tip 7: Ook grauwe, grijze dagen werken
Op gure, donkere herfstdagen ben je misschien niet snel geneigd om erop uit te trekken en mooie herfstfoto’s te maken. Maar bedenk dat ook deze dagen typerend zijn voor dit seizoen. Door het diffuse licht kunnen juist op grauwe dagen de kleuren fascinerend zijn. Ze worden zacht en pastel-achtig. Voeg daar een regenbui aan toe en alles wordt voorzien van een mooie glans. Een dikke laag bewolking werkt dan als een grote lichtbak.
Die typerende sfeer kan voor hele bijzondere foto’s zorgen. Laat je dus niet ontmoedigen door saaie omstandigheden. Die kunnen juist heel goed werken in een mooi herfstbos!
Tip 8: Laat de lucht achterwege
Ga je herfstlandschappen in het bos fotograferen? Zorg dan dat je de lucht uit je foto laat. Zeker op bewolkte dagen zijn de contrastverschillen enorm. De lichtmeter van je camera kan zulke hoge contrasten niet aan. Het gevolg is fletse foto’s met vaak overbelichte luchten. Maak je compositie dusdanig dat je de lucht achterwege laat.
Hierdoor krijg je niet alleen een veel betere belichting, maar je versterkt ook nog eens de herfstkleuren en de sfeer. Is het een zonnige, heldere dag? Dan kan juist de blauwe lucht nog iets extra’s geven aan de al bijzondere kleurschakeringen in je foto. Blijf dus wel experimenteren.
Tip 9: Herfst? Denk ook eens in zwart-wit!
De herfst is bij uitstek geschikt om de wereld in zwart-wit te zien. Het licht, de zachte kleuren en typisch herfstweer zoals dichte mist of donkere grijze dagen vragen om zwart-wit foto’s. Ook hierbij geldt dat je op moet passen met de lucht. Die gooit vaak roet in het eten als het gaat om de zachte overgangen van licht naar donker.
Heb je moeite met het ‘zien’ in zwart-wit? Kies dan eens in het menu van je camera voor een zwart-wit ‘picture style’. Als je in RAW fotografeert wordt de foto op de display van je camera dan weergegeven in zwart-wit. Je daadwerkelijke RAW bestand bezit nog wel alle kleurinformatie. Thuis achter je computer kun je de foto dan alsnog omzetten naar zwart-wit.
Tip 10: Vergeet je macrolens niet!
In de herfst barst het van de prachtige details. Prachtig voor mooie herfstfoto’s. Van paddestoelen tot de fijnmazige structuur van bladeren, dauwdruppels in een spinnenweb of de eerste rijp op de bomen. Het schreeuwt werkelijk om gefotografeerd te worden. Ga dus nooit van huis zonder een macrolens. Heb je geen macrolens?
Probeer dan eens een telelens, eventueel in combinatie met een tussenring. Tussenringen verkleinen de minimale scherpstel afstand tot je onderwerp. Door dichter op je onderwerp te zitten vergroot je je onderwerp en kun je het macrobereik redelijk goed benaderen.
Mooie herfstfoto’s maken: zo doe je dat!
Mooie herfstfoto’s maken – zo doe je dat!
Stap 1: Bepaal je compositie
Pak je camera en bepaal in grote lijnen welke compositie je wilt maken. Maak een paar testopnames uit de hand en probeer verschillende standpunten. Zoom-in en -uit en maak je foto staand (portretstand) en liggend (landschapsstand) Kijk dus hoe je initiële idee het beste werkt.
Stap 2: Pak je statief erbij
Heb je je ideale compositie gevonden? Pak dan je statief erbij en ga je compositie verder fijn-tunen. Ook nu kun je nog kleine wijzigingen aanbrengen. Let goed op de randen van je foto. Pas op dat je niet aan de ene kant een open frame en aan de andere kant een gesloten frame hebt. Alles klopt? Zet dan je compositie vast!
Stap 3: Zet je camera in de ‘M’-stand
Natuurlijk kun je ook prima herfstfoto’s maken in de volledige automatische stand of de diafragma voorkeuze stand. Maar jij wilt natuurlijk wel de volledige regie hebben over het eindresultaat en dus ga je handmatig belichten. Dat is simpeler dan je denkt en vergeet niet, je hebt de tijd! Je landschap loopt niet weg!
Stap 4: Kies een zo laag mogelijke iso waarde
Stel je iso zo laag mogelijk in om een zo ‘schoon’ mogelijke foto te kunnen maken met zo min mogelijk ruis. Je kunt best kiezen voor een hogere iso-waarde, maar doe dat alleen als het een functie heeft. Bijvoorbeeld omdat je snellere sluitertijden nodig hebt om bewegende bladeren te bevriezen.
Stap 5: Kies een diafragma tussen de f/8 en f/16
Kies je gewenste diafragma aan de hand van de benodigde scherpte-diepte. Werk je met een telelens, dan zal je scherpte-diepte beperkt zijn en kun je volstaan met een diafragma rond de f/8. Ook bij mistige omstandigheden werkt dat prima. Niets in je foto zal immers scherp zijn door de mist. Werk je met een groothoeklens en creëer je een grotere diepte in je foto? Kies dan voor een diafragma tussen de f/11 en f/16.
Stap 6: Bepaal je uiteindelijke belichting met je sluitertijd
Van de drie variabelen die je belichting bepalen (iso, diafragma en sluitertijd) heb je 2 al in de vorige stappen bepaald. Nu hoef je alleen nog met je sluitertijd te variëren om te bepalen hoe licht of donker je je foto wilt maken. En bedenk dat de enige goede belicht de belichting is zoals jij die wilt hebben!
Stap 7: Kies je witbalans instelling
Natuurlijk wil je die warme herfstkleuren maximaliseren. Een ideaal middel om dat te doen is om voor een witbalans te kiezen die je foto een warmere sfeer geeft. Probeer bijvoorbeeld een de ‘schaduw’-witbalans of kies handmatig voor een Kelvin-waarde van 7.000 Kelvin of hoger.
Stap 8: Gebruik een circulair polarisatiefilter
Een circulair polarisatiefilter vermindert niet alleen hinderlijke schitteringen zoals licht dat weerkant van natte bladeren. Maar het verzadigd de kleuren ook wat extra. Hierdoor komen die warme herfstkleuren nog meer tot leven en spatten ze van je scherm af!
Stap 9: Maak nu de foto
Alles goed ingesteld? Top! Maak dan nu je foto. Check achter op je display het resultaat en bepaal of de door jou gekozen compositie inderdaad werkt. Check ook je histogram! Heb je geen overbelichte delen in je foto (clipping)? En zijn de donkere onderdelen niet te donker? Maak als hert nodig is verschillende belichtingen!
Stap 10: Maak nu variaties
Je hebt die ene schitterende herfstfoto binnen! Proficiat! Nu is het dus tijd om te gaan variëren. Wat kun je nog meer doen op je locatie? Heb je die andere lens ook al even geprobeert? Misschien een macro foto? Of iets abstracts? Laat je creativiteit de vrije loop en geniet vooral!
2 Comments
Hallo Bas,
Interessant artikel
Ik zoek een klein statief waarbij ik de middenzuil kan omkeren zodat de camera laag bij de grond kan , voor os herfst en paddestoelen fotografie. Bestaat zoiets?
Dank je Wim, die statieven zijn er zeker. Ik raad je aan even met een fotowinkel contact op te nemen. Met vriendelijke groeten, Bas Meelker